نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده اللهیات، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده اللهیات، دانشگاه الزهراء، تهران، ایران.

چکیده

از مسایل کلامی نوپدید که در باب رابطه علم و دین مطرح شده، مسئله علم دینی است. ماهیت و چیستی علم دینی از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ چرا که بر سرنوشت مباحث دیگر مربوط به علم دینی تأثیر می گذارد. از بزرگان صاحب نظر در این حوزه آیت الله جوادی آملی است. ایشان معتقد است که همه علوم دینی هستند و علم غیر دینی نداریم. او در اثبات این مدعا استدلال می کند که علم در تمام سطوح خود از حس و تجربه تا شهود محصول عقل بشر است و عقل برهانی یکی از منابع اصیل معرفت شناختی دین است. مقدمه دیگر در استدلال علم دینی این است که هر آن چه در عالم است یا قول خداوند است یا فعل خداوند و علم کاشف از قول یا عقل خداوند است. بنابراین آن چه را که عقل کسب می کند دینی است. آیت الله جوادی آملی علت توهم تعارض علم و دین را این امر می‌داند که عقل را از هندسه معرفت دینی خارج کردند و در مقابل دین قرار دادند. ایشان با کشف محدوده عقل و قرار دادن آن در چهارچوب دین، علم را که محصول عقل است نیز داخل در حریم دین می‌داند و آن راه تحت سیطره وحی الهی قرار می‌دهد. دکتر گلشنی نیز در اصل نظریه، جهت گیری و روش و شیوه اجرای آن با ایشان موافق هستند و اختلاف ایشان با آیت الله جوادی آملی تنها در شیوه بیان و بعضی مسایل محتوایی مانند اصل تطابق علم و تعاریف علم و دین است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An Analysis of the Characteristics of Religious Science from the Perspective of Ayatollah Javadi Amoli with a Look at the Criticisms of Dr. Mehdi Golshani

نویسندگان [English]

  • A'ala Turani 1
  • Jila Torabi 2

1 Associate Professor of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology, Al-Zahra University, Tehran, Iran.

2 Master of Philosophy and Islamic Theology, Faculty of Theology, Al-Zahra University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

One of the new emerging theological issues that has been raised about the relationship between science and religion is the issue of religious science. The nature and nature of religious science is of particular importance; because it affects the fate of other topics related to religious science. Ayatollah Javadi Aamoli is one of the great experts in this field. He believes that all sciences are religious and we do not have non-religious science. In support of this claim, he argues that science at all levels, from sense and experience to intuition, is the product of human reason, and that reason is one of the original epistemological sources of religion. Another premise in the argument of religious science is that everything in the world is either the word of God or the action of God and the discoverer of knowledge is the word or intellect of God. Therefore, what the intellect acquires is religious. Ayatollah Javadi Aamoli considers the reason for the illusion of the conflict between science and religion to be that they took the intellect out of the geometry of religious knowledge and put it in front of religion. By discovering the limits of reason and placing it within the framework of religion, he also considers science, which is the product of reason, to be within the realm of religion, and that way is under the control of divine revelation. Dr. Golshani also agrees with him in the principle of theory, orientation, method and method of implementation, and his difference with Ayatollah Javadi Aamoli is only in the method of expression and some content issues such as the principle of matching science and definitions of science and religion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the relationship between science and reason
  • the relationship between science and religion
  • Religious Science
  • Javadi Aamoli
قرآن کریم.
آریانی، جعفر (1391). حوزه و روحانیت در مجموعه گفتارها و پیام‌های حضرت آیت الله جوادی آملی، قم: مرکز نشر اسراء.
بستان، حسین (1384). گامی به سوی علم دینی (1)، ساختار علم تجربی و امکان علم دینی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
جوادی آملی، عبدالله (1390). تفسیرموضوعی قرآن کریم، معرفت شناسی در قرآن، قم: مرکز نشر اسراء.
ــــــــــــ (1393). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، قم: مرکز نشر اسراء.
ــــــــــــ (1392). شریعت در آیینه معرفت(الف). قم: مرکز نشر اسراء،.
ــــــــــــ (1392). اسلام و محیط زیست(ب )، قم: مرکز نشر اسراء.
 ــــــــــــ (1394). نسبت دین و دنیا بررسی و نقد نظریه سکولاریسم، قم: مرکز نشر اسراء.
ــــــــــــ (1381). «علم و دین» نشریه پاسدار اسلام، تهران، ش 247.
ــــــــــــ (1381). دین شناسی، قم: مرکز نشر اسراء.
 ــــــــــــ (1387). انتظار بشر از دین، قم: مرکز نشر اسراء.
ــــــــــــ (1392). «فلسفه الهی و محال بودن علم غیر دینی» کتاب نقد، س 15، ش 69.
ــــــــــــ (1388). «علم نافع و هویت ساز»، فصلنامه حکمت اسراء، س1، ش1.
خسروپناه، عبدالحسین، بابایی، قاسم (1393). «فرایند علم دینی از نظرگاه آیت الله جوادی آملی» کتاب نقد، فصلنامه انتقادی-نظری در حوزه علوم انسانی، س 16، ش 70-71.
گلشنی، مهدی (بهار و تابستان 1393). «تأملاتی پیرامون نظریه علم دینی آیت الله جوادی آملی»، فصلنامه کتاب نقد، فصلنامه علوم انسانی، س 16، ش 70-71،